هلیل

07
01
03

مرغ جیرفتی، پرندهای بومی جنوب شرق ایران جیرفت است. از نظر ظاهری جنس نر و مادهٔ این پرنده شبیه به هم بوده ولی جنس نر کمی بزرگتر است. طول بدن این پرنده حدوداً ۳۰ سانتیمتر است. رنگ این پرنده قهوه‌ای است. زیستگاه این پرنده در دشت‌ها و در کنار درختچه‌ها و بوته‌زارهای گز و زمین‌های کشاورزی‌ست. مرغ‌های جیرفتی، عموماً از دانه‌های گیاهان، سرشاخه‌ها و حشرات و نرم‌تنان زیرخاک تغذیه می‌کنند. این پرنده لانهٔ خود را در زیر بوته‌ها و درختچه‌ها برای دورماندن از خطر شغالها و روباهها می‌سازد. مرغ جیرفتی در هر بار تخم‌گذاری، میان ۴ تا ۸ تخم می‌گذارد.

جیرفتی ۳۰ سانتیمتر طول دارد. نر وماده همشکل، سطح پشتی قهوه‌ای مایل به خاکستری با خطوط موجدار خرمائی نخودی است که در وسط هریک از پرها نقش صلیب مانندی به رنگ سفید دیده می‌شود. سطح شکمی این پرنده نخودی کمرنگ با راه‌راه عرضی باریک به رنگ قهوه‌ای است. تارک و پس گردنش قهوه‌ای است و پیشانی و نوار بالای چشم خرمائی رنگ دارد. چانه و گلویش نخودی کمرنگ است با حاشیه قهوه‌ای پرهای کناری دم از خرمائی تا تقریباً سیاه متغیر می‌باشد. پاهایش سرخ رنگ است و رفتارش شبیه دراج، ولی روی بوته‌ها یا درخچه‌ها می‌نشیند.

هلیل رود رودخانه‌ای همیشگی در شهرستان جیرفت است. هلیل رود با طول ۳۹۰ کیلومتر و به عنوان بزرگترین رود جنوب شرق ایران ، از بلندی های شهرستان بافت سرچشمه گرفته و به تالاب جازموریان می ریزد. سد جیرفت، سد بافت و سد رابر بر این رودخانه بسته شده‌اند. هلیل‌رود دارای چندین سرشاخه اصلی است. مرتفع‌ترین سرشاخه ی آن از کوه شاه در ارتفاع ۴۴۰۰ متر سرچشمه می‌گیرد؛ طولانی ترین این سرشاخه‌ها رودخانه زردشت است که از نزدیکی منطقه ییلاقی گوغر در شهرستان بافت جریان می‌یابد. شاخه‌هایی نیز از هنزا و بحرآسمان در ادامه مسیر به هلیل می‌ریزند.[۱]هلیل رود در انتهای مسیر به سد جیرفت وارد می‌شود و در نیمه مسیر خود به خشک‌رودی تبدیل می‌شود تا مزارع جیرفت را آبیاری کند. تا چندی پیش جریان دائمی هلیل رود با گذر از جیرفت و کهنوج وارد رودبار می شد و هامون جازموریان را سیراب می کرد.

در ویدیو زیر بی تابی هلیل برای رسیدن به لبهای خشکیده جازموریان را خواهیم دید

 کالیفرنیای ایران کجاست؟

جیرفت، یکی از اقلیم های پر افتخار و پر پتانسیل سرزمین چهار فصل ایران است. در دیار کریمان و اقلیم زرخیر ایران یعنی استان کرمان، شهری به نام جیرفت وجود دارد که در گذشته های دور، به نام جرودس، کامادای، دقیانوس و قمادین از آن یاد شده است. منطقه ای ده ها هزار هکتاری که هکتار به هکتارش، همچون سرزمین ژاپنی ها، قیمت فراوانی برای آن در نظر می گیرند.

kamanzil

هنگامی که این پرندگان بترسند، ابتدا سریعاً راه رفته و در صورت نزدیک شدن خطر، به طور ناگهانی پرواز کرده و با بال زدن شدید خود را از خطر دور کرده و فوراً به صورت بال باز پرواز کرده و خود را به زمین رسانده و تا رسیدن به محل امن بر روی زمین می‌دود. آشیانه را در زیر بوته‌ها بشکلی مخفی و دور از دسترس روباه و شغال می‌سازد و در آن ۴ تا ۸ تخم به رنگ زرد کدر یا کرم رنگ می‌گذارد.

دو چشمت چش کمنزیلن دلاله !

درشت و آبی و زیلن دلاله !

اگر چه مو خشم گودی اگردُم

دل و دینُم آتاک چیلن دلاله !!؟

موقعیت جغرافیایی هلیل رود